คำถามเกี่ยวกับเนื้องอกในสมองที่ได้รับบ่อย

1. เนื้องอกในสมองใช่มะเร็งหรือไม่และรักษาได้หายขาดหรือไม่

เนื้องอกในสมองมีทั้งชนิดที่ไม่ใช่มะเร็งรักษาหายขาดได้   และมีชนิดที่เป็นมะเร็งรักษาไม่หายขาดมีชีวิตอยู่ได้ไม่นาน   อีกทั้งยังมีเนื้องอกในสมองอีกชนิดหนึ่งที่อยู่ก้ำกึ่งระหว่างทั้งสองชนิดข้างต้น กล่าวคือถึงแม้ว่าอาจจะรักษาไม่หายขาดแต่สามารถมีชีวิตอยู่ได้เป็นเวลานานหลายปี


2. การผ่าตัดสมองเพื่อรักษาเนื้องอกมีอันตรายหรือไม่

การผ่าตัดสมองไม่ได้ปลอดภัย 100 % การผ่าตัดมีความเสี่ยง  ที่อาจจะทำให้เสียชีวิตหรือพิการได้ แพทย์จะแนะนำให้ทำการผ่าตัด   ถ้าคิดว่าการผ่าตัดนั้นมีความจำเป็น  และเป็นประโยชน์ต่อผู้ป่วยมากกว่าความเสี่ยงที่ผู้ป่วยต้องได้รับ   ผู้ป่วยสมควรซักถามกับแพทย์ให้เข้าใจถึงความเสี่ยงในกรณีเฉพาะของตัวเอง

 

3. ภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยของการผ่าตัดเนื้องอกในสมองมีอะไรบ้าง

ภาวะแทรกซ้อนบางอย่างอาจพบได้ในการผ่าตัดเนื้องอกในสมองทุกชนิด เช่น ตกเลือดในสมอง  สมองบวม  แผลอักเสบติดเชื้อ   นอกจากนี้ยังมีภาวะแทรกซ้อนบางอย่างที่อาจพบได้ในการผ่าตัดเฉพาะโรค   เช่น การผ่าตัดเอาเนื้องอกที่แทรกซึมอยู่ในสมองส่วนใด  ก็มีความเสี่ยงที่อาจจะกระทบกระเทือนกับสมองส่วนนั้น  ทำให้เกิดความพิการในรูปแบบต่างๆ   เช่น  ไม่รู้สึกตัว  อัมพฤตอัมพาต  การพูดการฟังผิดปรกติ   หรือมีอาการชัก เป็นต้น
ผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดเนื้องอกของเส้นประสาทหู  อาจมีความเสี่ยงที่จะมีกล้ามเนื้อใบหน้าอ่อนแรง   ผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดเนื้องอกของต่อมใต้สมอง  ผ่านทางโพรงจมูกอาจจะมีความเสี่ยงที่จะมีน้ำหล่อสมองรั่วออกทางโพรงจมูก   หรือมีภาวะปัสสาวะบ่อย ( เบาจืด,Diabetic insipidus) ต้องได้รับยาฮอร์โมนชดเชย เป็นต้น

 

4. เนื้องอกในสมองสามารถรักษาด้วยวิธีอื่นที่ไม่ใช่การผ่าตัดได้หรือไม่

เนื้องอกในสมองส่วนใหญ่รักษาโดยการผ่าตัดซึ่งอาจจะเป็นการผ่าตัดเพื่อพยายามเอาเนื้อออกให้หมดหรือเป็นเพียงการเจาะดูดเพื่อเอาเนื้องอกออกมาตรวจวินิจฉัย อย่างไรก็ตามเนื้องอกบางชนิดอาจจะรักษาโดยวิธีฉายรังสี หรือทานยาได้ เช่น เนื้องอกของต่อมใต้สมองชนิดที่สร้างฮอร์โมนกระตุ้นต่อมน้ำนมสามารถทานยาต้านฮอร์โมน (Bromocriptine) หรือเนื้องอกของเส้นประสาทหูขนาดเล็กสามารถฉายรังสีสามมิติ เป็นต้น

 

5. จะต้องเตรียมตัวก่อนผ่าตัดสมองอย่างไร

ผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัวต่างๆ เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ สมควรรักษาโรคประจำตัวดังกล่าวให้ดี  เพื่อไม่ให้มีโรคแทรกซ้อนเกิดขึ้นระหว่างการรักษาเนื้องอกในสมอง   ผู้ป่วยที่ทานยาต้านเกร็ดเลือด   หรือทานยาต้านการแข็งตัวของเลือด เช่น Aspirin , Plavix, Pletaal หรือ warfarin  จำเป็นต้องหยุดยาดังกล่าว  เป็นระยะเวลาหลายวันก่อนผ่าตัด เพื่อไม่ให้มีปัญหาตกเลือดระหว่างผ่าตัดสมอง

 

6. จะต้องปฏิบัติตัวอย่างไรเมื่อรู้ว่าเป็นเนื้องอกในสมอง

ผู้ป่วยควรจะได้รับรู้ว่าเนื้องอกของตัวเองเป็นเนื้องอกชนิดใด   มีขั้นตอนในการรักษาอย่างไร   และสมควรมาตรวจตามนัดสม่ำเสมอหลังการผ่าตัด   เนื่องจากอาจจะต้องมีการตรวจเช็ค  ทำเอ๊กซเรย์สมองหลังการผ่าตัด   รวมทั้งอาจจะต้องมีการฉายรังสี  ให้ยาเคมีบำบัด  ให้ยาลดสมองบวม  ให้ฮอร์โมนทดแทน ให้ยาต้านฮอร์โมน   หรือให้ยากันชักหลังจากทำการผ่าตัด   ผู้ป่วยที่มีปัญหาเรื่องลมชักที่ยังควบคุมอาการได้ไม่ดีไม่สมควรที่จะขับรถ   ผู้ป่วยที่มีปัญหาทุพลภาพอาจต้องทำการฟื้นฟูต่อเนื่องโดยการทำกายภาพบำบัด

 

7. การผ่าตัดสมองจะต้องโกนหัวหรือไม่

 

ในทางการแพทย์ประเด็นนี้ไม่ได้เป็นสิ่งสำคัญนัก แต่สำหรับผู้ป่วยบางราย  เช่น ผู้หญิงสาวอาจจะเป็นเรื่องสำคัญสำหรับตัวผู้ป่วย   โดยทั่วไปการโกนศีรษะจะช่วยให้แพทย์ทำการผ่าตัดได้สะดวกขึ้น แพทย์อาจจะไม่โกนศีรษะ หรือทำการโกนเพียงบางส่วน หรือโกนทั้งหมดขึ้นอยู่กับความเหมาะสมในแต่ละกรณี

 

 

 


โดย  นพ.ศรัณย์  นันทอารี    อาจารย์สาขาวิชาประสาทศัลยศาสตร์  ภาควิชาศัลยศาสตร์  คณะแพทย์ศาสตร์ศิริราชพยาบาล  สำหรับเผยแพร่สู่ประชาชนทั่วไป   ที่  www.ThaiBrainTumor.com 10 ก.พ. 2552
หมายเหตุ
- บทความนี้เขียนขึ้นเพื่อตอบสนองความตั้งใจจริงของ คุณ Admin ซึ่งเคยป่วยเป็นโรคเนื้องอกในสมองและมีความประสงค์ที่ดีที่จะจัดทำ Web site ที่เป็นแหล่งข้อมูลสำหรับคนไทยที่ป่วยเป็นโรคเนื้องอกในสมอง
- เนื่องจากความรู้ทางการแพทย์มีการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ดังนั้นเนื้อหาในบทความนี้จึงอาจจะต้องมีการปรับปรุงแก้ไขในอนาคต รวมทั้งเนื้อหาในบทความนี้เป็นไปตามความเห็นส่วนตัวของผู้เขียนเท่านั้นซึ่งไม่ได้ดีกว่า  หรือถูกต้องกว่าความเห็นอื่นๆ ที่อาจจะแตกต่างกันออกไปแต่อย่างไร

Additional information